Er zijn nogal wat trainingen op het gebied van (project-)leiderschap. En dan bedoel ik niet de basisopleidingen waarin de technieken van projectmatig werken worden behandeld (zoals het maken van een projectplan of projectplanning) maar trainingen op gebied van soft skills: teamvorming, motivatie van je medewerkers, leiderschapsstijlen, technieken voor beïnvloeding, effectief politiek bedrijven en dergelijke. Nu zouden de trainingsbureau’s wat eerlijker moeten zijn, want in de wetenschap is er geen enkele consensus over welk model van leiderschap dan ook. Dus als je een cursus situationeel leidinggeven doet, kan je je afvragen of het wel ergens op slaat. Anderzijds kan je het ook zo zien: als het werkt, dan werkt het. Net als homeopathie, wetenschappelijk niet bewezen, maar het werkt wel (bij de meeste mensen).

Knappe secretaresses en grote auto’s
Een heel andere kijkwijze op leiderschap is te vinden vanuit de evolutiepsychologie. Bram Buunk beschrijft wat onze oerdriften doen in de werkomgeving. Toen ik jaren geleden voor een grote organisatie werkte, viel het me al op dat hoe ‘hoger’ ik in de organisatie kwam, hoe ‘knapper’ de secretaresses waren (dat het alleen vrouwen waren, viel me al helemaal niet meer op).

Oerdriften op de werkvloer
Bram Buunk

Toen ik aan een vriend vroeg waarom hij toch weer zo’n grote auto had gekocht, terwijl hij zich ook zorgen maakt over de eindige aardolievoorraden, zei hij dat hij anders geen invloed had op zijn jongere medewerkers. “Nu doen ze een hoop voor me omdat ze zich zo’n BMW niet kunnen veroorloven.” Het heeft niets met kennis of vaardigheden te maken. Kennelijk leven we nog meer op de apenrots, dan we zouden willen toegeven. Toen Tony Soprano in de maffiaserie aan zijn therapeut verklaarde dat hij toch een soort CEO was, had hij toch wel een punt alhoewel alle CEO’s zichzelf waarschijnlijk als ‘nette mensen’ zullen beschouwen.

Leider worden
Dus wat te doen als je leidinggevende wil worden?  Misschien is leiderschap vooral weggelegd voor diegenen met een hoog testosteron gehalte. En het gaat meer om dominantie dan om inhoudelijke kennis op welk gebied dan ook.
Dus welke cursus? Als we Bram Buunk mogen geloven dan is het beoefenen van vechtsport waarschijnlijk een kortere route naar de top, dan welke cursus leidinggeven dan ook.