Is dat geen droom van velen? Een bedrijf waar geen management nodig is. Waar geen geld wordt verspild aan mannen in (dure) pakken met (dure) leaseauto’s. Waar er geen ‘gebaas’ is door mensen die eigenlijk helemaal niets snappen of lijken te snappen van de materie zelf. Geen mooipraters die zelf niets kunnen. Geen types die alleen maar op de omzet gericht zijn en van alles beloven aan klanten, maar daarna de operationele mensen voor onmogelijke projecten laten opdraaien. En vooral een hele hoop minder politieke spelletjes en rituelen (de baas tegenwerken dan wel slijmen bij de baas).

Kan dat?

Ik was laatst bij een klant van me, een organisatie die inderdaad zonder management werkt. Het kan dus prima. Wat viel me bij deze organisatie op?

• Het is een niet al te grote organisatie (10 mensen). Logisch want als het groter wordt, krijg je steeds meer afstemmingsproblemen. Eigenlijk in lijn met de oude BSO filosofie van Eckart Wintzen die zei dat als een organisatie groter wordt dan -zeg een man of 18- ze moeten splitsen in een twee cellen.
• De medewerkers zijn allemaal erg goed in hun vak en goed opgeleid. Dit soort mensen hoef je niet te managen, sterker nog, die hebben geen behoefte aan een manager die ze van dag tot dag gaat vertellen wat ze moeten doen. Zeker niet als die (project-)manager ook nog eens inhoudelijk ondeskundig is en zich uitsluitend op de procesmatige kant van het werk richt (omzet, bezettingsgraad, voortgang, enz.)
• De systemen voor coördinatie van het werk zijn aanwezig maar erg simpel. Geen uitvoerige MS projects bestanden, geen excel schema’s vol macro’s. Gewoon een paar lijsten en agenda’s die een keer per week met zijn allen besproken worden.
• Men overlegt staand, zodat vergaderingen kort duren (en men ook nog een beetje lichaamsoefening krijgt (dit laatste is een toevoeging van mij)).
• Iedereen doet een deel van het management. In dit geval is het een projectorganisatie, dus iedereen is voor een deel projectleider. Niet van zijn eigen project, maar van elkaars project.

Nou roept u misschien zoiets van: “Dat is allemaal mooi, maar dat zou voor mijn organisatie nooit werken”. Het is maar de vraag of dat zo is. Managers hebben sterk de neiging hun waarde voor de organisatie te overschatten. Ga maar na, als de manager een paar weken op vakantie is (of aan het netwerken op een congres in Dubai) loopt ‘de fabriek’ gewoon door. Als de specialisten uit de organisatie een week weg zijn, ligt alles plat. Sommige managers maken het werken alleen maar lastiger. Ze zijn zo dominant en bemoeierig dat als ze een tijdje wegzijn de organisatie veel beter blijkt te functioneren.

Het heeft veel voordelen om management, en met name de rituelen ervan, zoveel mogelijk te beperken. Al zullen veel managers zelf dat niet vinden.