1. Investeer in zonne-energie
2. Investeer in (je eigen) onderwijs
3. Investeer in (je eigen) gezondheid

Investeren in zonne-enerergie

Met investeren in zonne-energie bedoel ik niet investeren in een fonds dat zich richt op de opkomst van zonne-energie zoals het ASN milieutechnologiefonds of het SAM (Robeco) sustainable energy fund. Misschien is het wel slim om in een van deze fondsen (wat) geld te beleggen, zeker als je de feiten ziet over het opdrogen van met name aardoliebronnen, wat ervoor gaat zorgen dat energie veel duurder gaat zijn, of misschien ook niet altijd meer beschikbaar, maar zonder risico zijn die beleggingen niet. Disclaimer: ik beleg in dat soort fondsen.
Wat ik wel bedoel met beleggen in zonne-energie is het zelf plaatsen van zonnecellen op je dak, van je huis en/of kantoor. De huidige prijzen van zonnecellen zijn zo laag geworden dat je ze binnen een jaar of 9 terugverdient en dat bij de huidige electriciteitsprijzen. Als die naar verwachting stijgen, is de terugverdientijd nog korter. Met een investering van ongeveer 5000 euro betaal je als gemiddeld Nederlands gezin geen stroomkosten meer aan een energiemaatschappij, wat een gemiddelde besparing van 500 euro per jaar oplevert. Meer info: http://www.wijwillenzon.nl/ (en vele andere sites over zonne-energie)

Je eigen zonnecellen leveren een veel hoger rendement dan een spaarrekening en hebben geen risico van het ineenstorten van de euro en/of je bank. Je hebt zelfs inflatiebescherming, want bij grote inflatie is energie een van de eerste dingen die duurder wordt, maar dat maakt dus niet als je je dak hebt volgelegd met panelen. Het is niet helemaal risicovrij: de zonnecellen zouden stuk kunnen gaan, gestolen kunnen worden of je huis zou kunnen afbranden. Meestal heb je 10 jaar garantie op je cellen en mijn ervaring is dat ze eigenlijk niet stuk kunnen gaan. De andere risico’s kun je verzekeren. Maar ja, niets in het leven is helemaal risicovrij. Ik schat deze risico’s overigens lager in dan eerder genoemde risico’s. Trouwens kunt u met diverse energiebesparingsmaatregelen (ledlampen, isolatie, oude koelkast vervangen, enzovoort) ook betere rendementen dan sparen bereiken. Meer info bijvoorbeeld http://www.milieucentraal.nl/

Investeren in onderwijs

In de jaren dertig reden ingenieurs op de trams, lager opgeleide mensen hadden veelal geen werk. Een schrikbeeld dat hopelijk niet terugkomt, maar het geeft wel aan dat een goede opleiding een belangrijke bescherming biedt tegen recessies. Toegegeven, dit is ook promotie voor ons eigen product, maar dan zeg ik er gelijk bij dat het niet alleen gaat over goede projectmanagement opleidingen, het gaat over investeren in onderwijs in bredere zin. Zorg ervoor dat je CV goed gevuld is met ‘opleidingen’. Voor de een gaat het om ICT vaardigheden, voor de ander over het leren van een nieuwe taal, communicatieve of managementvaardigheden of vakinhoudelijke kennis. Haal een onderwijsbevoegdheid. Het hebben van een (goede) opleiding maakt net het verschil tussen wel of niet die baan krijgen of die promotie. Zelfs een investering van een paar duizend euro in een opleiding is dan snel terugverdiend. Ook al ben je geen zzp-er of ondernemer, denk als het gaat over de arbeidsmarkt, eens in termen van: “wat heb ik als medewerker te bieden op de arbeidsmarkt, waarom zou iemand mij inhuren?” Kijk dan ook naar het aantal banen in een bepaald vakgebied (en er is veel vraag naar projectleiders).

Investeren in gezondheid

Het zal erop uitdraaien dat we langer moeten werken dan ons 65-ste . Er is gewoonweg te weinig gereserveerd voor de toekomst, tenzij je zelf veel geld opzij hebt gezet (en daarmee heb je dan weer eerder genoemde risico’s). Dat betekent dat het veel waard is als je je werk leuk vindt (of in ieder geval leuk genoeg om het langer te doen).   En dan ook nog maar hopen dat je gezond genoeg bent om langer te werken. Want of allerlei arbeidsongeschiktheidsregelingen houdbaar zijn, is net zo ongewis als de pensioenleeftijd van 65. Investeren in je gezondheid houdt in: gezond(er) eten, meer bewegen en een manier vinden om met stress om te gaan. Ga eens praten met een (orthomoleculair) diëtist. Ga twee keer per week hardlopen of zwemmen of als je wat meer lichaamsintelligentie wilt opbouwen: kijk eens naar oosterse beweginskunsten zoals Yoga, Chi Kung of Tai Chi. En vergeet de geestelijke gezondheid niet, onderzoek je bronnen van stress. Het is zo dat maarliefst 50% van de Nederlanders niet echt blij is met zijn carriere…! Dan te bedenken dat je misschien wel 10 jaar langer moet. Tip: soms kan je via de ‘projectleidersroute’ je carrière omgooien.

Als we er even vanuit gaan dat we niet tot die kleine groep behoren die miljoenen verdienen op de beurs (of krijgen door een staatslot), maar gewoon ons hele leven werken, dan klopt het helemaal dat je opleiding het allerbelangrijkste is voor je vermogen in geld. Reken maar uit hoeveel het scheelt als je -door je diploma’s- bijvoorbeeld 200 euro per maand meer kan verdienen – een leven lang-. Dan heb ik het nog niet over het feit of je net wel of net niet een baan kreeg door je diploma. Het is wel iets over na te denken.

Alles van waarde is weerloos
Als het inderdaad ook nog zo is, zoals Mark Faber beweert, dat al het geld (met name Euro’s en Dollars) binnen een jaar of 10 niets meer waard is, dan blijft je diploma wel waarde houden. En zeker je vaardigheden.  Maar meer nog over geld gaat de investering over plezier in je werk en het vermogen om iets te maken van je werk. Hoe beter geschoold, hoe leuker je werk. Ik ben blij dat ik destijds die investering in mijn opleidingen gedaan heb en ik investeer nog steeds!

In de filmbijlage van de volkskrant van 10 september j.l. stond een interessant interview met filmregisseur Werner Herzog. Hij claimt in dit inteview dat hij 60 films gemaakt heeft en dat al die films binnen de tijd en binnen het budget zijn gebleven. En soms waren zijn filmprojecten zelfs een paar dagen te vroeg af en leef hij (enkele miljoenen) onder budget. Hoe hij dat doet? Volgens eigen zeggen: “intelligente oplossingen, en een kleine crew”. Niet door er meer geld en mensen tegenaan te gooien. Interessant is ook dat hij niet met storyboards werkt maar alles ter plekke (van de opname) regelt en afmaakt. Vaak kon de crew al tegen de middag naar huis.

Deze aanpak doet me denken aan een van mijn leermeesters, toen ik zelf nog niet zo lang projectleider was. Hij was een van de weinige managers die liever met een klein team werkte dan een zo groot mogelijke afdeling. De cultuur van die organisatie schreef wel voor dat hoe meer mensen je ‘onder je had’ hoe meer status je genoot. Maar de leermeester genoot wel aanzien omdat hij (als een van de weinigen) dingen voor elkaar kreeg (het was een groot bedrijf). Het kleine team (waar ik deel van uit mocht maken) deed wat het moet doen, en we verloren weinig tijd aan vergaderen en het schrijven van uitgebreide plannen.

Ten tijde van de tweede wereldoorlog moest het ambtenaren apparaat in Engeland draaien met 50% minder mensen, omdat de andere 50% aan het vechten was in de wereld. Het bleek dat de overheid prima bleef functioneren. Nou wordt er bij de overheid niet uitsluitend projectmatig gewerkt, maar het gaat om het onderliggend principe van doelmatig organiseren en werken. Ook interessant is een onderzoek van IBM waaruit bleek dat projecten die een kortere doorlooptijd hadden, die snel afgemaakt werden, een betere kwaliteit eindproduct (software) leverden dan projecten waarbij uitgebreid de tijd genomen werd (om bijvoorbeeld allerlei kwaliteitszorg te regelen of heel lang alles door te denken).

Met andere woorden, de projectmanagement theorie klopt niet op dit punt. Toch blijft iedereen de driehoek van kwaliteit, tijd en geld leren in de opleidingen projectmanagement. Waar is de empirische onderbouwing? Laten we stoppen met deze boekenwijsheid en echt kijken wat een project binnen tijd en budget houdt.