Voorwoord bij versie 1.1
Wie ooit heeft meegewerkt aan een project zal beamen dat het niet eenvoudig is om een project tot een succes te maken. De knelpunten vertalen zich onder andere in: het (sterk) uitlopen van de planning, het (sterk) overschrijden van het budget, onvoldoende resultaat van het project, ontevreden klanten en/of veel stress in het projectteam. Hoe ontstaan al die problemen?
Projecten kenmerken zich door vier aspecten: er is een groep mensen, er is een doel, er is altijd een beperkte hoeveelheid tijd en geld en tenslotte is er meer of minder onzekerheid of het allemaal wel gaat lukken. Een projectmanager heeft met al deze vier aspecten te maken. Het leiden en sturen van projecten is daarom niet eenvoudig.
Projecten komen steeds vaker voor. Projectmatig werken heeft ook zijn weg gevonden binnen non-profit organisaties als DANS . Bij non-profit organisaties zijn de spelregels voor een project anders dan bij commerciële organisaties. Bij non-profit organisaties spelen politieke factoren veelal de belangrijkste rol spelen. Hierdoor zijn projecten nog moeilijker succesvol te laten worden, dan projecten waar commerciële factoren een rol spelen. Het is goed als de projectleider zich dat realiseert en ook het politieke spel weet te spelen.
Na een aantal jaar ervaring met ICT-projecten is het de makers van dit handboek steeds meer opgevallen hoe anders ICT-projecten zijn dan 'gewone' projecten. ICT-projecten blijken vooral dynamischer en dynamiek kent zo zijn voor- en nadelen. Wij hebben vastgesteld dat ICT-projecten in ieder geval gedeeltelijk een andere aanpak vereisen dan bijvoorbeeld bouw- of reorganisatieprojecten.
Dit handboek is geschreven voor projecten die uitgevoerd worden bij DANS. Het eerste deel beschrijft een werkwijze die gevolgd kan worden bij 'traditionele' projecten. In het tweede deel wordt de werkwijze voor ICT-projecten beschreven, met name softwareontwikkeling.
In dit handboek wordt een praktisch model gegeven waarmee projectleden, projectleiders, projectmanagers, algemene managers, programmamanagers, klanten en projectpartners hun rol in de projecten van DANS beter kunnen spelen.
Als het over het vak projectmanagement gaat, raakt een mens nooit uitgeleerd. De ontwikkelingen van de theorie en de ervaringen in de praktijk leiden steeds weer tot nieuwe inzichten. Dit handboek is dus niet af en zal daarom meegroeien met de vernieuwde ontwikkelingen op het gebied van projectmanagement. Om dit mogelijk te maken, is er voor gekozen de tekst van dit handboek onder een creative commons licentie uit te geven. Dat betekent dat iedereen deze tekst vrij mag gebruiken, delen mag kopiëren of veranderen. Het betekent vooral ook dat een ieder die denkt iets te moeten aanvullen of verbeteren aan deze tekst dat vooral niet moet laten!
Henk Harmsen
Adjunct directeur
DANS
Den Haag, mei 2006
1DANS (Data Archiving and Network Services) is een gezamenlijk initiatief van KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen) en NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek) ter verbetering van de wetenschappelijke data-infrastructuur in Nederland
2Zie Bijlage 4 voor de exacte bepalingen van de licentie.
